Jak zebrać historię rodziny: od czego zacząć i gdzie szukać

Chcesz opowiedzieć historię swojej rodziny, ale nie wiesz, od czego zacząć? Oto prosty plan: co zebrać, gdzie szukać i jak uporządkować materiały, żeby powstał z nich plakat, album lub tekst.

1. Zacznij od siebie i od rozmowy

Najcenniejsze informacje są często w pamięci najstarszych członków rodziny. Porozmawiaj z babcią, dziadkiem, ciotkami i wujkami, nagraj rozmowę (za zgodą) lub zapisz notatki. Pytaj o miejsca zamieszkania, zawody, ważne daty, przeprowadzki, imiona rodziców i dziadków.

2. Zbierz to, co jest w domu

• akty urodzenia, małżeństwa i zgonu,
• świadectwa szkolne, legitymacje, książeczki wojskowe, dowody osobiste,
• listy, pocztówki, dedykacje i zapiski na odwrocie zdjęć,
• stare zdjęcia (podpisz je ołówkiem na odwrocie albo w pliku: kto, gdzie, kiedy),
• pamiątki, odznaczenia, dokumenty z pracy.

Zeskanuj lub sfotografuj wszystko w dobrej jakości. Oryginały zostaw w bezpiecznym miejscu.

3. Gdzie szukać dalej?

• Archiwa państwowe: wyszukiwarka „Szukaj w Archiwach” (szukajwarchiwach.gov.pl) zawiera m.in. księgi metrykalne i akta stanu cywilnego.
• Indeksy ksiąg metrykalnych: bazy takie jak Geneteka (genealodzy.pl) i regionalne projekty (np. Lubelskie Korzenie) pozwalają sprawdzić zapisy urodzeń, małżeństw i zgonów.
• FamilySearch (familysearch.org): bezpłatny serwis genealogiczny z indeksami z wielu krajów.
• Lokalne parafie, urzędy stanu cywilnego i towarzystwa regionalne.

Każdy znaleziony zapis zapisz razem ze źródłem: skąd pochodzi, w którym archiwum i pod jaką sygnaturą. Dzięki temu nic nie pomylisz po latach.

4. Uporządkuj materiały w osi czasu

Dla jednej osoby spisz w kolejności: rok, miejsce, co się wydarzyło, skąd o tym wiesz. Wystarczy tabela z czterema kolumnami. To właśnie z takiej tabeli powstaje plakat z trasą życia: 3–8 najważniejszych punktów.

5. Sprawdzaj, nie zgaduj

W rodzinnych opowieściach łatwo o pomyłki w datach i nazwach miejscowości (nazwy miast zmieniały się wraz z granicami). Jeśli czegoś nie da się potwierdzić dokumentem, zaznacz to jako wspomnienie, a nie jako fakt.

6. Co zrobić z zebraną historią?

Możesz ją opisać, wydrukować album albo zamówić plakat z historią rodziny. Wystarczy, że prześlesz nam materiały w dowolnym formacie, a my ułożymy z nich oś czasu, pokażemy listę faktów do akceptacji i zaprojektujemy plakat.